Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng được chuẩn bị kỹ lưỡng trên nền tảng tổng kết sâu sắc những thành tựu và bài học từ nhiệm kỳ Đại hội XIII (2021–2025). Việc nhìn lại nhiệm kỳ không chỉ nhằm khẳng định kết quả đạt được trong bối cảnh nhiều biến động, mà quan trọng hơn là nhận diện rõ các vấn đề tồn tại và yêu cầu mới đặt ra. Đây là cơ sở quan trọng để Đại hội XIV xác định đúng đắn đường lối, mục tiêu và các quyết sách chiến lược cho giai đoạn phát triển nhanh, bền vững và hội nhập sâu rộng của đất nước.
Vượt qua thử thách chưa từng có: Bản lĩnh lãnh đạo và sức mạnh hệ thống chính trị
Nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng diễn ra trong bối cảnh đặc biệt khó khăn, khi đại dịch COVID-19 bùng phát với quy mô toàn cầu và những hệ lụy chưa từng có tiền lệ. Trong tình thế đầy thách thức ấy, Đảng Cộng sản Việt Nam đã thể hiện rõ vai trò lãnh đạo toàn diện, tuyệt đối và trực tiếp đối với Nhà nước và toàn xã hội. Nhờ sự chỉ đạo kiên định, linh hoạt và đồng bộ, đất nước vẫn giữ vững được ổn định chính trị – xã hội; quốc phòng, an ninh được đảm bảo vững chắc; chủ quyền quốc gia và lợi ích dân tộc tiếp tục được bảo vệ bằng các biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế.
Trong giai đoạn căng thẳng nhất của dịch bệnh, cả hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở đã vào cuộc quyết liệt, phát huy cao độ tinh thần trách nhiệm, kỷ luật và tính tổ chức. Những biện pháp chưa từng có được triển khai như giãn cách xã hội trên diện rộng, tổ chức chiến dịch tiêm chủng COVID-19 với tốc độ thuộc nhóm nhanh nhất thế giới, huy động lực lượng quân đội, công an tham gia bảo đảm hậu cần, y tế và an sinh xã hội. Đặc biệt, sự quan tâm dành cho Nhân dân thể hiện qua các gói hỗ trợ an sinh quy mô lớn, hướng đến người lao động, người nghèo và các nhóm yếu thế, góp phần duy trì ổn định xã hội và tăng cường niềm tin của Nhân dân vào vai trò lãnh đạo của Đảng.
Những kết quả đạt được trong ứng phó với đại dịch không chỉ cho thấy năng lực điều hành và tầm nhìn chiến lược của Đảng mà còn là minh chứng sống động cho một chân lý xuyên suốt trong lịch sử cách mạng Việt Nam: Ổn định chính trị là điều kiện tiên quyết cho sự phát triển bền vững của quốc gia. Đó không chỉ là kết quả của sự đoàn kết, đồng lòng mà còn là giá trị cốt lõi, là nền móng vững chắc để đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với tâm thế chủ động, tự tin và vững vàng.
Phục hồi và phát triển kinh tế: Điểm sáng nổi bật của nhiệm kỳ Đại hội XIII
Một trong những thành tựu nổi bật và rõ nét nhất của nhiệm kỳ Đại hội XIII chính là quá trình phục hồi mạnh mẽ và tăng trưởng kinh tế sau đại dịch COVID-19, một thử thách chưa từng có trong nhiều thập niên qua. Năm 2021, do ảnh hưởng nặng nề từ đại dịch, tăng trưởng GDP chỉ đạt khoảng 2,6%. Tuy nhiên, với sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt và đồng bộ của Đảng và Nhà nước, nền kinh tế Việt Nam đã nhanh chóng lấy lại đà tăng trưởng.
Ngay trong năm 2022, tăng trưởng kinh tế đạt trên 8%, mức cao nhất trong hơn một thập niên, đưa Việt Nam vào nhóm các nền kinh tế phục hồi nhanh nhất khu vực và thế giới. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu năm 2023 và 2024 suy giảm mạnh, Việt Nam vẫn duy trì mức tăng trưởng thuộc nhóm khá trong khu vực, kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Đây là nền tảng then chốt tạo nên sự ổn định lâu dài và sức chống chịu của nền kinh tế quốc gia.
Tính đến năm 2024, quy mô nền kinh tế đã vượt mốc 430 tỷ USD, đưa Việt Nam vào nhóm các nền kinh tế lớn nhất ASEAN. Thu ngân sách nhà nước liên tục vượt dự toán qua nhiều năm, tạo dư địa tài khóa quan trọng cho đầu tư phát triển, thực hiện chính sách an sinh xã hội và ứng phó với các cú sốc bên ngoài. Kim ngạch xuất khẩu đạt trên 350 tỷ USD nhiều năm liền, với cơ cấu ngày càng đa dạng, thể hiện năng lực hội nhập sâu rộng vào chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu.
Chính sách thúc đẩy đầu tư công được triển khai mạnh mẽ, đóng vai trò “dẫn dắt” nền kinh tế. Nhiều công trình hạ tầng kinh tế – xã hội quy mô lớn, đặc biệt là hạ tầng giao thông chiến lược, đã được khởi công và hoàn thành, tạo động lực mới cho phát triển vùng và liên kết kinh tế nội địa.
Những thành tựu trên phản ánh năng lực lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn của Đảng, sự điều hành linh hoạt và kịp thời của Chính phủ, đồng thời khẳng định sức sống mạnh mẽ, giá trị thực tiễn và bền vững của đường lối đổi mới trong bối cảnh mới. Đây cũng là tiền đề quan trọng để đất nước bước vào giai đoạn phát triển tiếp theo với tâm thế tự tin và chủ động hơn trong hội nhập quốc tế.
Xây dựng, chỉnh đốn Đảng và phòng, chống tham nhũng – trụ cột xuyên suốt
Trong nhiệm kỳ Đại hội XIII, công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị tiếp tục được triển khai một cách đồng bộ, toàn diện và quyết liệt, đạt nhiều kết quả quan trọng, tạo dấu ấn đậm nét trong đời sống chính trị – xã hội của đất nước. Việc thực hiện các nghị quyết, kết luận của Trung ương về công tác xây dựng Đảng, gắn với đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức Đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên.
Công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực tiếp tục là điểm nhấn nổi bật, được triển khai với quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự ủng hộ mạnh mẽ của Nhân dân. Với phương châm nhất quán “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, nhiều vụ việc tham nhũng nghiêm trọng, phức tạp, kéo dài đã được đưa ra ánh sáng và xử lý nghiêm minh. Nhiều cán bộ, kể cả cán bộ cấp cao, bị xử lý kỷ luật theo đúng quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước, thể hiện tinh thần thượng tôn pháp luật và kiên quyết làm trong sạch bộ máy.
Thực tiễn đó không chỉ góp phần siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong Đảng và hệ thống chính trị, mà còn mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc củng cố và nâng cao niềm tin của Nhân dân đối với Đảng. Đồng thời, nó khẳng định rõ bản lĩnh chính trị, năng lực lãnh đạo và uy tín của Đảng trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước trong giai đoạn mới, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp đổi mới và hội nhập quốc tế sâu rộng.
Bảo đảm an sinh xã hội và phát triển con người
Song song với phát triển kinh tế, nhiệm kỳ Đại hội XIII đặc biệt chú trọng đến việc bảo đảm an sinh xã hội và chăm lo đời sống Nhân dân, coi đây là trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển toàn diện và bền vững đất nước. Các chương trình mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được triển khai đồng bộ, với cách tiếp cận có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với điều kiện đặc thù từng vùng miền.
Đến năm 2024, tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giảm xuống mức thấp so với mặt bằng khu vực, phản ánh hiệu quả thiết thực của chính sách giảm nghèo và các nỗ lực hỗ trợ nhóm yếu thế. Diện mạo nông thôn, nhất là ở các địa bàn khó khăn, chuyển biến rõ nét, thể hiện qua hạ tầng cải thiện, sinh kế nâng cao, và chất lượng sống của người dân từng bước được cải thiện bền vững. Người dân ngày càng tiếp cận tốt hơn với các dịch vụ giáo dục, y tế, văn hóa, những lĩnh vực thiết yếu cho sự phát triển toàn diện của con người.
Công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân, phát triển văn hóa và xây dựng con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững tiếp tục được chú trọng và có chuyển biến tích cực. Đặc biệt, tư tưởng phát triển lấy con người làm trung tâm vừa là mục tiêu, vừa là động lực của phát triển tiếp tục được thể hiện rõ trong các chủ trương lớn của Đảng, khẳng định vai trò cốt lõi của yếu tố con người trong tiến trình phát triển đất nước thời kỳ mới.
Đối ngoại và hội nhập quốc tế – nâng cao vị thế đất nước
Nhiệm kỳ Đại hội XIII ghi dấu ấn sâu đậm trong lĩnh vực đối ngoại và hội nhập quốc tế, thể hiện tầm nhìn chiến lược và bản lĩnh đối ngoại nhất quán của Đảng và Nhà nước. Việt Nam kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, vì hòa bình, hữu nghị, phát triển và hợp tác, đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ quá trình đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế một cách toàn diện, sâu rộng và thực chất.
Quan hệ đối tác chiến lược, đối tác toàn diện với nhiều quốc gia tiếp tục được củng cố, mở rộng và nâng lên tầm cao mới. Việt Nam đã triển khai hiệu quả các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, tận dụng tốt các cơ hội thị trường, từ đó mở rộng không gian phát triển kinh tế và gia tăng sức cạnh tranh quốc gia trong môi trường toàn cầu nhiều biến động.
Bên cạnh đó, Việt Nam tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách trong các tổ chức, diễn đàn khu vực và quốc tế, khẳng định vai trò là một thành viên tích cực, chủ động và có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế. Việc tham gia sâu vào các cơ chế hợp tác đa phương không chỉ nâng cao uy tín và vị thế quốc tế của đất nước, mà còn góp phần xây dựng môi trường hòa bình, ổn định và thuận lợi cho công cuộc phát triển bền vững trong nước.
Nhiệm kỳ Đại hội XIII đã để lại những dấu ấn quan trọng trong tiến trình phát triển của đất nước, từ ổn định chính trị, phục hồi kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội đến đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, thực tiễn nhiệm kỳ cũng đặt ra không ít vấn đề cần tiếp tục nhận diện và xử lý một cách nghiêm túc, quyết liệt và bài bản. Chất lượng tăng trưởng chưa thật sự bền vững, năng suất lao động và năng lực đổi mới sáng tạo còn hạn chế; một số lĩnh vực phát triển chưa tương xứng với tiềm năng; cải cách thể chế và hiệu quả quản trị còn những mặt chậm; yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cấp chiến lược, ngày càng trở nên cấp thiết trong bối cảnh tình hình mới.
Chính từ những bài học thực tiễn sinh động đó, Đại hội XIV có cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc để tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy phát triển, hoàn thiện đồng bộ thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và tổ chức thực hiện. Đây là nền tảng để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân phát huy cao độ ý chí tự cường, khát vọng phát triển, xây dựng đất nước hùng cường, thịnh vượng, phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
Minh Văn