Thứ Ba, Tháng 11 17, 2026
* Email: bbt.dongnama@gmail.com *Tòa soạn: 0989011688 - 0768908888
spot_img

Tiếng nói cử tri từ cơ sở: pháp luật phải sát thực tiễn, vì nhân dân



ĐNA -

Trong bối cảnh xây dựng Nhà nước pháp quyền, hoàn thiện hệ thống pháp luật và đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia đạt nhiều kết quả quan trọng, thực tiễn tại một số xã miền núi, vùng sâu, vùng xa thuộc khu vực duyên hải miền Trung trước đây vẫn cho thấy khoảng cách giữa chủ trương, chính sách và điều kiện thực hiện. Nhiều thôn, bản còn thiếu điện lưới ổn định, sóng điện thoại, Internet; giao thông khó khăn, đời sống người dân thiếu thốn. Thực tế này đặt ra yêu cầu xây dựng và thực thi pháp luật phải xuất phát từ đời sống, bảo đảm tính khả thi, phù hợp đặc thù từng địa bàn và thực sự phục vụ nhân dân. Từ ý kiến cử tri và những vấn đề đặt ra ở cơ sở, một số nội dung cần được quan tâm.

Pháp luật phải xuất phát từ thực tiễn đời sống
Một chính sách dù đúng về chủ trương nhưng thiếu điều kiện thực hiện sẽ khó phát huy hiệu quả. Vì vậy, xây dựng pháp luật không chỉ đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước mà còn phải phù hợp với nhu cầu, khả năng tiếp cận và điều kiện sống của người dân.

Chuyển đổi số, định danh điện tử và dịch vụ công trực tuyến là những chủ trương cần thiết. Tuy nhiên, tại một số địa bàn miền núi, nhiều thôn, bản chưa có điện, Internet, sóng điện thoại thiếu ổn định; người nghèo, người cao tuổi thiếu thiết bị và kỹ năng sử dụng công nghệ. Khi hạ tầng và điều kiện tiếp cận chưa bảo đảm, việc thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến có thể trở thành rào cản đối với người dân. Do đó, không thể chỉ lấy tỷ lệ hồ sơ trực tuyến làm thước đo hiệu quả chuyển đổi số mà bỏ qua khả năng tiếp cận dịch vụ công trên thực tế.

Tương tự, trong công tác bảo vệ rừng, việc nghiêm cấm chặt phá, khai thác lâm sản trái phép là cần thiết. Song, tại một số vùng miền núi, đời sống còn khó khăn, vật liệu xây dựng khan hiếm, chi phí vận chuyển cao. Nếu chính sách bảo vệ rừng chưa gắn với giải quyết nhu cầu nhà ở, sinh kế và nguồn vật liệu thay thế hợp pháp, việc thực thi sẽ khó đạt hiệu quả bền vững.

Từ hai vấn đề trên có thể thấy, hiệu quả của pháp luật không chỉ nằm ở tính đúng đắn của quy định mà còn ở tính khả thi trong thực tiễn. Chính sách muốn đi vào cuộc sống phải hài hòa giữa yêu cầu quản lý nhà nước và điều kiện thực tế của người dân.

Khắc phục khoảng cách giữa chính sách và khả năng thực hiện ở cơ sở
Khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn bắt nguồn từ sự chênh lệch về điều kiện kinh tế – xã hội, hạ tầng điện, giao thông, viễn thông và khả năng tiếp cận dịch vụ công giữa các vùng miền. Bên cạnh đó, việc triển khai chính sách ở một số nơi còn nặng về chỉ tiêu, tiến độ hành chính, chưa đánh giá đầy đủ điều kiện thực hiện của từng địa bàn, nhóm dân cư. Công tác khảo sát, dự báo khó khăn trước khi ban hành và tổ chức thực hiện chính sách có lúc chưa sát thực tế.

Đáng chú ý, một số chính sách thiếu tính đồng bộ: bảo vệ rừng chưa gắn chặt với hỗ trợ nhà ở, sinh kế và giảm nghèo; chuyển đổi số chưa đi đôi với đầu tư hạ tầng, hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ. Điều này làm hạn chế hiệu quả thực thi, nhất là tại các địa bàn còn nhiều khó khăn.

Khắc phục những bất cập trên không chỉ là trách nhiệm của chính quyền cơ sở mà còn thuộc về cơ quan xây dựng chính sách, quản lý chuyên ngành và các đơn vị tổ chức thực hiện. Chính sách phải được đánh giá từ thực tiễn, kịp thời điều chỉnh những quy định thiếu khả thi, bảo đảm quyền lợi và củng cố niềm tin của nhân dân.

Một số kiến nghị, giải pháp cần tập trung thực hiện
Một là, đổi mới cách xây dựng và đánh giá chính sách pháp luật. Trước khi ban hành những quy định tác động trực tiếp đến đời sống, cần khảo sát thực tế tại các địa bàn khó khăn, lấy ý kiến người dân và chính quyền cơ sở. Phải đánh giá rõ điều kiện hạ tầng, kinh tế, trình độ tiếp cận và khả năng thực hiện; có lộ trình, hướng dẫn và cơ chế hỗ trợ phù hợp.

Hai là, bảo đảm mọi người dân đều được tiếp cận dịch vụ công. Rà soát các thôn, bản chưa có điện, đường giao thông, sóng điện thoại và Internet để xác định địa bàn ưu tiên, trách nhiệm và lộ trình đầu tư. Trong thời gian hạ tầng chưa đáp ứng, cần duy trì giải quyết thủ tục hành chính trực tiếp, bố trí cán bộ hỗ trợ tại xã, tổ chức các đợt hướng dẫn lưu động đến thôn, bản. Không để người dân mất quyền lợi chỉ vì thiếu thiết bị hoặc không thể truy cập mạng.

 Ba là, gắn bảo vệ rừng với bảo đảm nhà ở và sinh kế cho người dân. Thực hiện nghiêm pháp luật bảo vệ rừng, đồng thời rà soát nhu cầu nhà ở của hộ nghèo, hộ đồng bào dân tộc thiểu số. Có chính sách hỗ trợ kinh phí, vật liệu xây dựng hợp pháp; hướng dẫn sử dụng gỗ rừng trồng sản xuất, tre, nứa và các vật liệu thay thế phù hợp. Đồng thời, cần tạo điều kiện phát triển sinh kế, việc làm, kinh tế dưới tán rừng, giúp người dân có thu nhập ổn định từ việc bảo vệ tài nguyên.

Bốn là, nâng cao trách nhiệm của chính quyền và cán bộ cơ sở. Cán bộ xã, thôn phải thường xuyên xuống địa bàn, nắm chắc hoàn cảnh từng hộ, trực tiếp lắng nghe và giải quyết những vấn đề thuộc thẩm quyền. Những việc vượt thẩm quyền phải được tổng hợp, báo cáo, kiến nghị cấp trên xử lý; không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm, không để người dân phải đi lại nhiều lần. Cần duy trì đối thoại trực tiếp và công khai kết quả giải quyết kiến nghị của nhân dân.

Năm là, tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực thi pháp luật. Phải đánh giá chính sách bằng kết quả thực chất trong đời sống, không chỉ bằng báo cáo hay các chỉ tiêu hành chính. Trong xử lý vi phạm cần phân biệt hành vi cố tình vi phạm, trục lợi với những trường hợp người dân gặp khó khăn khách quan, thiếu điều kiện thực hiện. Xử lý đúng pháp luật nhưng phải bảo đảm tính nhân văn, công bằng và phù hợp thực tế.

Để pháp luật thực sự là công cụ phục vụ nhân dân
Pháp luật không chỉ là công cụ quản lý xã hội mà trước hết phải bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp và phục vụ đời sống nhân dân. Một chính sách muốn đi vào cuộc sống phải bảo đảm tính đúng đắn, khả thi và sự đồng thuận xã hội. Không thể yêu cầu người dân thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến khi thiếu điện, Internet; không thể bảo vệ rừng bền vững nếu chưa giải quyết hài hòa nhu cầu nhà ở, sinh kế; càng không thể đánh giá hiệu quả chính sách chỉ qua các chỉ tiêu hành chính mà thiếu chuyển biến thực chất trong đời sống.

Với người dân vùng khó khăn, những nhu cầu thiết yếu như điện, đường giao thông, sóng điện thoại, dịch vụ công và nhà ở an toàn chính là điều kiện để thực hiện quyền, nghĩa vụ theo pháp luật. Vì vậy, muốn pháp luật được chấp hành hiệu quả, Nhà nước phải bảo đảm những điều kiện cần thiết để người dân có thể thực hiện.

Tiếng nói của cử tri từ cơ sở cần được lắng nghe, phản ánh đầy đủ trong quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật. Một Nhà nước pháp quyền thực sự vì nhân dân không chỉ dừng ở việc ban hành quy định đúng mà còn phải tổ chức thực hiện hiệu quả, kịp thời tháo gỡ bất cập và chịu trách nhiệm về kết quả thực thi.

Pháp luật phải bắt nguồn từ cuộc sống, đi vào cuộc sống và phục vụ nhân dân. Đó chính là thước đo chất lượng xây dựng pháp luật, hiệu quả quản lý nhà nước và niềm tin của nhân dân đối với chính quyền.

Trung tướng Ngô Qúy Đức/Nguyên Cục trưởng, Cục Cứu hộ – Cứu nạn/BQP

Bài viết cùng chuyên mục