Thứ Hai, Tháng 11 16, 2026
* Email: bbt.dongnama@gmail.com *Tòa soạn: 0989011688 - 0768908888
spot_img

Xung đột Ukraine: Khi nhượng bộ lãnh thổ không giải quyết được bất đồng chiến lược



ĐNA -

“Những lời đề nghị đầu độc – Nhượng lãnh thổ để đổi lấy tư cách thành viên NATO”, nhan đề bài viết của nhà báo Reinhard Lauterbach đăng trên báo Thế Giới Trẻ ngày 16/11/2026, đặt ra câu hỏi về một phép thử dư luận liên quan đến tương lai Ukraine. Đằng sau đề xuất gây tranh cãi này là vấn đề liệu chủ quyền lãnh thổ có thể trở thành điều kiện trao đổi cho những bảo đảm an ninh trong một thỏa thuận chính trị.

Các bộ phận của máy bay không người lái Ukraine sau cuộc tấn công ở Lugansk (09/11/2026). Nguồn ảnh: Alexander Reka/IMAGO/ITAR-TASS

Theo thông tin được đề cập, Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đã đưa ra đề xuất Ukraine từ bỏ Donbas để đổi lấy triển vọng gia nhập NATO. Tuy nhiên, Volodymyr Zelenskyy lập tức bác bỏ khả năng đánh đổi lãnh thổ lấy tư cách thành viên liên minh quân sự này, khẳng định Kiev sẵn sàng gia nhập NATO nhưng không chấp nhận tự nguyện nhượng bộ về chủ quyền lãnh thổ. Đáng chú ý, Nga, bên có vai trò không thể bỏ qua trong bất kỳ thỏa thuận nào nhằm chấm dứt xung đột dường như không được tham vấn về đề xuất nói trên.

Chính những mâu thuẫn đó đặt ra nghi vấn về tính khả thi và mức độ đáng tin cậy của các phương án đang được đưa ra. Nếu tương quan quân sự và chính trị thực sự thuận lợi như NATO mong muốn, liên minh này về lý thuyết có thể thúc đẩy việc kết nạp Ukraine hoặc triển khai lực lượng gìn giữ hòa bình nhằm giám sát một thỏa thuận ngừng bắn tiềm năng. Tuy nhiên, thực tế chiến trường, những ràng buộc chính trị và nguy cơ đối đầu trực tiếp với Nga khiến các kịch bản này khó trở thành hiện thực. Khoảng cách giữa những đề xuất ngoại giao và điều kiện thực tế để triển khai chúng vì thế vẫn là trở ngại căn bản đối với mọi nỗ lực tìm kiếm một giải pháp cho cuộc xung đột.

Từ góc nhìn của Moskva, những đề xuất này chẳng khác nào đặt Nga trước sự lựa chọn giữa hai phương án đều bất lợi, bởi dù chấp nhận kịch bản nào, nước này cũng có nguy cơ phải thừa nhận thất bại trong việc thực hiện mục tiêu chiến lược cốt lõi. Theo lập luận của phía Nga, ngăn chặn NATO tiếp tục mở rộng về phía Đông, đặc biệt là khả năng Ukraine gia nhập liên minh, là một trong những động cơ chủ yếu dẫn đến quyết định phát động chiến dịch quân sự năm 2022. So với mục tiêu đó, những lợi ích lãnh thổ được xem là thứ yếu, nhất là khi phần lớn Donbass đã bị chiến tranh tàn phá nghiêm trọng, đòi hỏi nhiều thập niên cùng nguồn lực tài chính khổng lồ để tái thiết.

Ngay cả những vùng lãnh thổ phía Nam Ukraine mà Nga kiểm soát từ năm 2022, vốn không được đề cập trong đề xuất được cho là của ông Trump, cũng đặt ra những câu hỏi về giá trị chiến lược lâu dài. Dù tạo được hành lang trên bộ nối lãnh thổ Nga với bán đảo Crimea, khu vực này vẫn có chiều sâu phòng thủ hạn chế, dễ bị đe dọa bởi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa của Ukraine. Bên cạnh đó, vấn đề bảo đảm an ninh và kiểm soát một bộ phận dân cư có lập trường chính trị chưa rõ ràng tiếp tục đặt ra những thách thức đối với Moskva. Nhìn tổng thể, những lợi ích lãnh thổ đạt được đến nay chưa trực tiếp giải quyết được mục tiêu chiến lược mà Nga đặt lên hàng đầu: ngăn chặn sự hiện diện của NATO tại Ukraine. Theo cách nhìn này, một thỏa thuận do Washington đề xuất, nếu chỉ tập trung vào nhượng bộ lãnh thổ mà không giải quyết vấn đề an ninh, khó có thể đáp ứng những yêu cầu căn bản của Moskva.

Bởi vậy, việc Nga chấp nhận một trong những phương án nói trên có thể bị diễn giải như sự thừa nhận rằng những tổn thất và nguồn lực đã bỏ ra trong cuộc xung đột không mang lại kết quả tương xứng với mục tiêu ban đầu. Đây là một trong những lý do khiến triển vọng Moskva đồng thuận với đề xuất trở nên hạn chế. Về phía Ukraine, lập trường bác bỏ nhượng bộ lãnh thổ của Volodymyr Zelenskyy không chỉ phản ánh quan điểm bảo vệ chủ quyền, mà còn gắn với sức ép chính trị trong nước, đặc biệt từ các lực lượng dân tộc chủ nghĩa phản đối mọi hình thức thỏa hiệp. Tuy nhiên, việc ông không loại trừ khả năng đưa vấn đề ra trưng cầu dân ý, nếu được xác nhận, cũng có thể cho thấy Kiev đang phải cân nhắc sức ép từ tình trạng chiến tranh kéo dài và tâm lý mệt mỏi ngày càng gia tăng trong xã hội Ukraine.

Tính toán chính trị của Zelenskyy, theo cách nhìn này, là chuyển trách nhiệm đối với bất kỳ quyết định nhượng bộ lãnh thổ nào sang chính người dân Ukraine thông qua trưng cầu dân ý, thay vì để cá nhân ông trực tiếp gánh chịu hệ quả chính trị. Tuy nhiên, lập trường đó cũng có thể tạo lợi thế cho các lực lượng theo đường lối cứng rắn tại Moskva, khi họ có thêm cơ sở để quy trách nhiệm cho Kiev về việc bác bỏ những khả năng thỏa hiệp. Trong bối cảnh các bên chưa thu hẹp được những bất đồng căn bản, triển vọng chấm dứt xung đột vẫn mờ mịt. Theo lập luận của tác giả, việc các cường quốc phương Tây tiếp tục theo đuổi chính sách mở rộng NATO về phía Đông là một trong những nguyên nhân chủ yếu khiến bế tắc chiến lược kéo dài và nguy cơ chiến tranh tiếp diễn.

Nhìn tổng thể, đề xuất nhượng bộ lãnh thổ để đổi lấy triển vọng gia nhập NATO, nếu thực sự được Washington đưa ra, khó có thể tháo gỡ những mâu thuẫn chiến lược cốt lõi giữa Nga, Ukraine và phương Tây. Đối với Moskva, những lợi ích lãnh thổ không thể thay thế mục tiêu ngăn chặn sự hiện diện của NATO tại Ukraine; trong khi Kiev khó chấp nhận một thỏa thuận đòi hỏi đánh đổi chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ lấy những bảo đảm an ninh chưa rõ ràng. Chính sự đối lập về lợi ích và mục tiêu này khiến các phương án thỏa hiệp, dù được đưa ra nhằm thăm dò phản ứng của các bên, vẫn thiếu cơ sở chính trị để trở thành một giải pháp khả thi. Theo cách nhìn của tác giả, chừng nào phương Tây còn duy trì định hướng mở rộng NATO về phía Đông và các bên chưa tìm được tiếng nói chung về cấu trúc an ninh khu vực, triển vọng đạt được một thỏa thuận hòa bình bền vững vẫn hết sức hạn chế, trong khi nguy cơ xung đột kéo dài tiếp tục hiện hữu.

Hồ Ngọc Thắng/Nguồn: https://www.jungewelt.de/artikel/533410.vergiftete-angebote.html

Bài viết cùng chuyên mục